Banki

Strona główna

Pierwsze wiadomości dotyczące banków sięgają już czasów starożytnych. Pierwsze banki istniały już w starożytnym Babilonie, Grecji i Rzymie. Tamtejsze banki działały stosując jako głównie weksle i kredyty. Zmierzch starożytności to zastój rozwoju bankowości. Do ponownego rozwinięcia instytucji bankowych doszło w efekcie rozkwitu handlu wymiennego. Do kolejnego rozkwitu banków w średniowieczu przyczynili się handlarze monetami. Ich działalność łączyła się przede wszystkim z wymianą monet na zagraniczne, bądź na złoto lub srebro.
W XIV wieku we Włoszech powstały tzw. banki handlowe. Słowo „bank” pochodzi od włoskiego "banca" (stół handlarza). W XVII wieku w Anglii wprowadzono banknoty pod postacią specjalnych bonów. Aby obroty finansowe były bezpieczne, banki przejęły emisje banknotów pod zastaw złota lub srebra. Powolna rezygnacja z wymiany banknotów na metale szlachetne spowodowała ich przemianowanie w pieniądz papierowy.

W Polsce pierwszy bank utworzono w XVIII wieku jednakże ich rozkwit nastąpił dopiero na początku XX stulecia Wraz z powstaniem niepodległego państwa polskiego w 1918 roku utworzono Bank Polski. Marka polska stała się walutą krajową. Rok później, w 1919 roku utworzono Bank Polski SA. Wybuch II wojny światowej przerwał działalność banków. Jednakże tuż po wojnie - w 1945 roku powstaje Narodowy Bank Polski, który wprowadził nową walutę – złoty polski. NBP odegrał ogromną rolę w odbudowie gospodarczej państwa. Pierwotnym zadaniem banku było emitowanie pieniądza. Zmiana ustroju gospodarki (socjalizm) w 1948 roku pociągnęła za sobą zmianę roli NBP, który zmienił się w bank, obsługujący finansowanie gospodarki sterowanej centralnie. W tejże postaci istniał do przełomu 1989/1990 (40 lat). Po 1989 roku zaczęto budować podstawy gospodarki rynkowej.

Na początku lat 90. utworzono w Polsce system bankowy, który składa się z banku centralnego (regulującego obrót pieniądza), oraz z banków komercyjnych (świadczących usługi na rzecz podmiotów niefinansowych). Terminem system bankowy nazywamy połączenie ogółu instytucji bankowych oraz przepisów, kształtujących ich stosunki z otoczeniem.